Συμβαίνει δέ ποτε καὶ τῆς ἑτέρας προτάσεως ἀναγκαίας οὔσης ἀναγκαῖον γίνεσθαι τὸν συλλογισμόν, πλὴν οὐχ ὁποτέρας ἔτυχεν, ἀλλὰ τῆς πρὸς τὸ μεῖζον ἄκρον, οἷον εἰ τὸ μὲν Α τῷ Β ἐξ ἀνάγκης εἴληπται ὑπάρχον ἢ μὴ ὑπάρχον, τὸ δὲ Β τῷ Γ ὑπάρχον μόνον· οὕτως γὰρ εἰλημμένων τῶν προτάσεων ἐξ ἀνάγκης τὸ Α τῷ Γ ὑπάρξει ἢ οὐχ ὑπάρξει. Ἐπεὶ γὰρ παντὶ τῷ Β ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχει ἢ οὐχ ὑπάρχει τὸ Α, τὸ δὲ Γ τι τῶν Β ἐστί, φανερὸν ὅτι καὶ τὸ Γ ἐξ ἀνάγκης ἔσται θάτερον τούτων. Εἰ δὲ τὸ μὲν Α Β μή ἐστιν ἀναγκαῖον, τὸ δὲ Β Γ ἀναγκαῖον, οὐκ ἔσται τὸ συμπέρασμα ἀναγκαῖον. Εἰ γὰρ ἔσται, συμβήσεται τὸ Α τινὶ τῷ Β ὑπάρχειν ἐξ ἀνάγκης διά τε τοῦ πρώτου καὶ διὰ τοῦ τρίτου σχήματος. Τοῦτο δὲ ψεῦδος· ἐνδέχεται γὰρ τοιοῦτον εἶναι τὸ Β ᾧ ἐγχωρεῖ τὸ Α μηδενὶ ὑπάρχειν. Ἔτι καὶ ἐκ τῶν ὅρων φανερὸν ὅτι οὐκ ἔσται τὸ συμπέρασμα ἀναγκαῖον, οἷον εἰ τὸ μὲν Α εἴη κίνησις, τὸ δὲ Β ζῷον, ἐφ᾿ ᾧ δὲ τὸ Γ ἄνθρωπος· ζῷον μὲν γὰρ ὁ ἄνθρωπος ἐξ ἀνάγκης ἐστί, κινεῖται δὲ τὸ ζῷον οὐκ ἐξ ἀνάγκης, οὐδ᾿ ὁ ἄνθρωπος. Ὁμοίως δὲ καὶ εἰ στερητικὸν εἴη τὸ Α Β· ἡ γὰρ αὐτὴ ἀπόδειξις. Ἐπὶ δὲ τῶν ἐν μέρει συλλογισμῶν, εἰ μὲν τὸ καθόλου ἐστὶν ἀναγκαῖον, καὶ τὸ συμπέρασμα ἔσται ἀναγκαῖον, εἰ δὲ τὸ κατὰ μέρος, οὐκ ἀναγκαῖον, οὔτε στερητικῆς οὔτε κατηγορικῆς οὔσης τῆς καθόλου προτάσεως. Ἔστω δὴ πρῶτον τὸ καθόλου ἀναγκαῖον, καὶ τὸ μὲν Α παντὶ τῷ Β ὑπαρχέτω ἐξ ἀνάγκης, τὸ δὲ Β τινὶ τῷ Γ ὑπαρχέτω μόνον· ἀνάγκη δὴ τὸ Α τινὶ τῷ Γ ὑπάρχειν ἐξ ἀνάγκης· τὸ γὰρ Γ ὑπὸ τὸ Β ἐστί, τῷ δὲ Β παντὶ τὸ Α ὑπῆρχεν ἐξ ἀνάγκης. Ὁμοίως δὲ καὶ εἰ στερητικὸς εἴη ὁ συλλογισμός· ἡ γὰρ αὐτὴ ἔσται ἀπόδειξις. Εἰ δὲ τὸ κατὰ μέρος ἐστὶν ἀναγκαῖον, οὐκ ἔσται τὸ συμπέρασμα ἀναγκαῖον· οὐδὲν γὰρ ἀδύνατον συμπίπτει, καθάπερ οὐδ᾿ ἐν τοῖς καθόλου συλλογισμοῖς. Ὁμοίως δὲ κἀπὶ τῶν στερητικῶν. Ὅροι κίνησις—ζῷον—λευκόν.
Prior Analytics
Aristotle · ed. Immanuel Bekker
Book 1, reading section 9
Open in workspaceContents of this edition
- Book 1, reading section 1
- Book 1, reading section 2
- Book 1, reading section 3
- Book 1, reading section 4
- Book 1, reading section 5
- Book 1, reading section 6
- Book 1, reading section 7
- Book 1, reading section 8
- Book 1, reading section 9
- Book 1, reading section 10
- Book 1, reading section 11
- Book 1, reading section 12
- Book 1, reading section 13
- Book 1, reading section 14
- Book 1, reading section 15
- Book 1, reading section 16
- Book 1, reading section 17
- Book 1, reading section 18
- Book 1, reading section 19
- Book 1, reading section 20
- Book 1, reading section 21
- Book 1, reading section 22
- Book 1, reading section 23
- Book 1, reading section 24
- Book 1, reading section 25
- Book 1, reading section 26
- Book 1, reading section 27
- Book 1, reading section 28
- Book 1, reading section 29
- Book 1, reading section 30
- Book 1, reading section 31
- Book 1, reading section 32
- Book 1, reading section 33
- Book 1, reading section 34
- Book 1, reading section 35
- Book 1, reading section 36
- Book 1, reading section 37
- Book 1, reading section 38
- Book 1, reading section 39
- Book 1, reading section 40
- Book 1, reading section 41
- Book 1, reading section 42
- Book 1, reading section 43
- Book 1, reading section 44
- Book 1, reading section 45
- Book 1, reading section 46
- Book 2, reading section 1
- Book 2, reading section 2
- Book 2, reading section 3
- Book 2, reading section 4
- Book 2, reading section 5
- Book 2, reading section 6
- Book 2, reading section 7
- Book 2, reading section 8
- Book 2, reading section 9
- Book 2, reading section 10
- Book 2, reading section 11
- Book 2, reading section 12
- Book 2, reading section 13
- Book 2, reading section 14
- Book 2, reading section 15
- Book 2, reading section 16
- Book 2, reading section 17
- Book 2, reading section 18
- Book 2, reading section 19
- Book 2, reading section 20
- Book 2, reading section 21
- Book 2, reading section 22
- Book 2, reading section 23
- Book 2, reading section 24
- Book 2, reading section 25
- Book 2, reading section 26
- Book 2, reading section 27